سهشنبه 20 مرداد 1405
تا حالا شده وارد شبکههای اجتماعی شوید و بعد از چند دقیقه احساس کنید از زندگیتان عقب ماندهاید؟
یکی ازدواج کرده، دیگری خانه خریده، یک نفر شغل بهتری دارد و دیگری ظاهراً همیشه شاد، موفق و پرانرژی است.
در چنین لحظاتی ممکن است یک سؤال در ذهنمان شکل بگیرد:
«چرا من مثل او نیستم؟»
مقایسه کردن بخشی طبیعی از ذهن انسان است؛ اما وقتی به عادت روزانه تبدیل شود، میتواند اعتمادبهنفس، رضایت از زندگی و حتی انگیزه ما را تحت تأثیر قرار دهد.
در روانشناسی، مقایسه اجتماعی به فرایندی گفته میشود که در آن افراد خودشان را از نظر ویژگیها، تواناییها، شرایط زندگی یا دستاوردها با دیگران ارزیابی میکنند.
این مقایسه همیشه منفی نیست.
گاهی دیدن موفقیت دیگران میتواند به ما انگیزه بدهد و نشان دهد چه چیزی برایمان مهم است. مشکل زمانی شروع میشود که مقایسه به ابزاری برای سرزنش خود تبدیل شود.
گاهی برای اینکه بفهمیم در چه موقعیتی قرار داریم، ناخودآگاه به اطرافیان نگاه میکنیم.
دیدن فردی که مهارتی را بهتر از ما انجام میدهد، میتواند به ما نشان دهد چه چیزی را میتوانیم یاد بگیریم.
گاهی ارزش خودمان را از نگاه دیگران میسنجیم؛ اینکه چه شغلی داریم، چقدر درآمد داریم، چقدر مورد توجه هستیم یا دیگران درباره ما چه فکری میکنند.
شبکههای اجتماعی مقایسه را بسیار آسان کردهاند. ما زندگی واقعی خود را با بخشهایی از زندگی دیگران مقایسه میکنیم که معمولاً بهترین و جذابترین قسمتهای آن انتخاب و نمایش داده شدهاند.
مشکل اصلی این است که ما معمولاً پشت صحنه زندگی خودمان را با ویترین زندگی دیگران مقایسه میکنیم.
شما از نگرانیها، شکستها، مشکلات خانوادگی، ترسها و روزهای سخت خودتان خبر دارید؛ اما در مورد فردی که در فضای مجازی میبینید، معمولاً فقط چند تصویر یا چند ثانیه از زندگی او را مشاهده میکنید.
در نتیجه، مقایسه از همان ابتدا عادلانه نیست.
ممکن است فردی را ببینید که به موفقیت بزرگی رسیده است و فکر کنید:
«او خیلی جلوتر از من است.»
در حالی که نمیدانید مسیر او چه شرایطی داشته، چه شکستهایی را تجربه کرده و اکنون با چه مشکلاتی روبهروست.
اگر ذهن دائماً به دنبال پیدا کردن افرادی باشد که از ما موفقتر، زیباتر، ثروتمندتر یا محبوبتر هستند، احتمالاً همیشه دلیلی برای احساس کمبود پیدا خواهد کرد.
در این شرایط ممکن است جملاتی مانند اینها در ذهن تکرار شوند:
«من به اندازه کافی خوب نیستم.»
«همه از من جلو افتادهاند.»
«من هیچوقت موفق نمیشوم.»
«زندگی بقیه خیلی بهتر از زندگی من است.»
تکرار چنین افکاری میتواند تصویر ذهنی ما از خودمان را ضعیف کند.
به جای اینکه بگویید:
«چرا من مثل او نیستم؟»
از خودتان بپرسید:
«دقیقاً چه چیزی در زندگی او توجه من را جلب کرده است؟»
شاید پاسخ، درآمد بیشتر، استقلال، رابطه عاطفی، جایگاه شغلی یا حتی احساس آرامش باشد.
وقتی نیاز واقعی خودتان را پیدا کنید، به جای حسرت خوردن میتوانید برای آن برنامهریزی کنید.
یکی از سالمترین انواع مقایسه، مقایسه با خودِ گذشته است.
از خودتان بپرسید:
یک سال پیش چه شرایطی داشتم؟
چه چیزی یاد گرفتهام؟
چه مشکلی را پشت سر گذاشتهام؟
در چه زمینهای بهتر شدهام؟
گاهی پیشرفتهایی را نمیبینیم چون بیش از حد به مسیر دیگران نگاه میکنیم.
اگر بعد از دیدن محتوای یک حساب کاربری دائماً احساس ناکافی بودن، حسادت یا ناامیدی میکنید، شاید بهتر باشد فاصله خود را با آن محتوا بیشتر کنید.
قرار نیست هر چیزی که در فضای مجازی میبینیم، وارد معیار ارزشمندی ما شود.
موفقیت برای همه یک معنی ندارد.
برای یک نفر ممکن است موفقیت یعنی پیشرفت شغلی؛ برای دیگری یعنی داشتن زمان بیشتر برای خانواده، آرامش، استقلال یا یادگیری یک مهارت جدید.
اگر تعریف دیگران از موفقیت را بدون فکر بپذیریم، ممکن است سالها برای چیزی تلاش کنیم که واقعاً خواسته خودمان نیست.
دفعه بعد که احساس کردید از دیگران عقب ماندهاید، سه سؤال را روی کاغذ بنویسید:
۱. دقیقاً خودم را با چه کسی مقایسه میکنم؟
۲. چه چیزی در زندگی او میخواهم؟
۳. کوچکترین قدمی که میتوانم برای رسیدن به آن بردارم چیست؟
این تمرین کمک میکند مقایسه از یک احساس آزاردهنده به اطلاعاتی درباره خواستههای واقعی شما تبدیل شود.
زندگی یک مسابقه با خط پایان مشترک نیست.
ممکن است شخصی در ۲۵ سالگی به چیزی برسد که دیگری در ۴۰ سالگی تجربه میکند. یکی مسیر شغلی متفاوتی دارد، دیگری شرایط خانوادگی متفاوتی و فردی دیگر ممکن است اولویتهای کاملاً متفاوتی داشته باشد.
مهم این نیست که از دیگران جلوتر باشید؛ مهم این است که مسیر زندگیتان با ارزشها و اهداف خودتان هماهنگ باشد.
اگر مقایسه کردن به شکل مداوم باعث احساس بیارزشی، اضطراب، افسردگی یا نارضایتی شدید از زندگی شما میشود، صحبت با یک روانشناس میتواند به شناخت ریشه این الگو و پیدا کردن راهکارهای مناسب کمک کند.
زندگی دیگران معیار سنجش ارزش شما نیست.
تمام حقوق برای روانینو محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
قدرت گرفته از لوکس بلاگ